Bacak ve Ayak Şişmesinin Nedenleri ve Tedavisi

Bacakların şişmesi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir ve bu nedenler ayrı bir uzmanlık alanına girer.

Ayak şişmesi birçok duruma bağlı olarak gelişebilen bir hastalıktır. Bacak şişmesi ödem yani sıvı tutulması sonucu oluşabilir. Bu durumda, bacaklarda veya diğer dokularda olması gerekenden daha fazla sıvı vardır.

Ayak şişmesine ne sebep olur?

Bacakta şişme iki ana mekanizma ile oluşur, ödem veya iltihaplanma. Bazı hastalıklar ödem veya sıvı tutulmasına neden olarak şişmeye neden olurken, bazıları ise iltihaplanmaya neden olarak şişmeye neden olur. Bir veya iki bacağın şişmesine neden olan hastalıklar şu şekilde sıralanabilir:

Kalp sorunu

Kalbin kan pompalama işlevini tam olarak yerine getiremediği bu rahatsızlık vücutta özellikle bacaklarda ödem oluşmasına neden olur. Kalp yetmezliğine bağlı gelişen diğer belirtiler; nefes darlığı, yorgunluk, öksürük olarak sıralanabilir.

Derin Ven Trombozu (DVT)

Derin ven trombozu, bacak damarlarında bir kan pıhtısıdır. Trombüs adı verilen bu pıhtı kopabilir ve akciğerlere gidebilir. Akciğere giden bir kan pıhtısına pulmoner emboli denir ve bu durum yaşamı tehdit eden bir durum yaratır.

Derin ven trombozu genellikle bir bacağın şişmesine neden olur. Şişmeye ek olarak, bacaklarda hassasiyet, kramplar, artan sıcaklık ve kırmızı veya mavi renk değişikliği gibi semptomlara neden olabilir. DVT belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden en yakın sağlık merkezine başvurmaları gerekmektedir.

Varisli damarlar veya venöz yetmezlik

Bacak damarları normalde valf benzeri yapılara sahiptir. Bu kapakçıklar, bacaklardan gelen kanın kalbe gitmesini ve vücudun alt kısımlarına geri akmamasını sağlar. Ancak bu kapakçıklar işlevsiz hale geldiğinde kan kapağın arkasına hücum eder ve bu bölgede birikmeye başlar.

Birikmiş kan, bacaktaki varisli damarların mavi-mor görünümünü oluşturur. Bacak damarlarında şişmeye neden olan durumlar arasında varisler de yer almaktadır. Ayrıca uzun süre oturmak veya ayakta durmaktan kaynaklanan durumlar da ağrıya neden olabilir.

Böbrek bozuklukları

Uzun süreli böbrek rahatsızlıklarında böbrek fonksiyonlarında ciddi bozulma olur. Böbrek, vücuttaki atıkları ve fazla suyu filtreleyemez. Bu durumun bir sonucu olarak vücutta sıvı birikimi meydana gelir.

Biriken sıvı özellikle kol ve bacaklarda şişmeye neden olur. Bulantı, yorgunluk, nefes darlığı ve aşırı susama gibi belirtiler de böbrek hastalığı olan hastalarda ortaya çıkar. Akut böbrek yetmezliği ani, kısa süreli bir durum olsa da bacaklarda şişmeye neden olabilir.

Gebelik

Gebeliğin son dönemlerinde bebeğin boyutlarının artmasıyla birlikte bacaklardaki damarlar üzerindeki baskı artar. Bu, kan dolaşımının yavaşlamasına neden olarak bacakta hafif şişmeye neden olabilir.

Bacakta şişlik ile birlikte şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, göz çevresinde şişlik gibi belirtiler görülürse en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) şüphesini ortadan kaldırmak için gerekli testler yapılmalıdır.

Ayağın iltihaplanmasına ve şişmesine neden olan durumlar şunlardır:

Eklem iltihabı veya diğer eklem hastalıkları

Halk arasında kireçlenme olarak bilinen osteoartrit, ayaklarda şişmeye neden olabilir. Bir romatizmal hastalık olan romatoid artrit de eklem çevresinde iltihaplanma ve şişmeye neden olabilir. Gut ve diz bursiti gibi eklem hastalıkları bacaklarda şişlik nedenleri arasındadır.

Yaralanmalar

Burkulan bilekler ve kırık kemikler gibi yaralanmalar vücutta reaksiyona neden olur. Bunun doğal bir sonucu olarak hasarlı bölgede şişlik oluşur. Ayağın şişmesine neden olan yaralanmalardan biri de Aşil tendonunun yırtılmasıdır. Aşil tendonu baldır kaslarını topuk kemiğine bağlar ve vücuttaki en büyük tendondur. Bu tendon yürürken, koşarken veya zıplarken yırtılırsa bacağın arkasında şişmeye neden olabilir.

Ön çapraz bağ yaralanmaları da bacak şişmesine neden olabilir. Ön çapraz bağ, dizin önünden geçer ve bacak kemiklerini düzeltmeye yarar. Bu bağın hasar görmesi, ayakta ağrı ve şişmeye neden olabilir.

Selülit

Bu çeşitli bakterilerin, özellikle streptokok ve stafilokokların deride oluşan bir çatlak yoluyla vücuda girmesinin neden olduğu ciddi bir enfeksiyondur. Selülit en çok bacağın alt kısmında görülür. Bu enfeksiyon, şişlik, hassasiyet, ağrı, artan ısı, kırmızı lekeler, kabarcıklar ve bacakta bir delik gibi semptomlara neden olur.

Bacakta bu belirtilere ek olarak kişide ateş yükselmesi, genel durumunda ani bozulma gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık merkezine başvurmasında fayda var.

Enfeksiyon ve Yara

Ayakta küçük kesikler ve sıyrıklar gibi durumlarda ayakta küçük bir şişlik görünebilir. Bu durum en geç birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir. Ancak yara enfekte ise bacaktaki şişlik artar ve hastada şişlik dışında başka belirtiler de olabilir. Böyle bir durumda durumun kendiliğinden düzelmesini beklememeli, bir doktora danışmalısınız.

Bacak şişmesi tedavisi

Bacak şişmesi herhangi bir sebep olmaksızın aniden gelişse bile acil yardım alınması gerekir. Kazalar, yaralanmalar ve yaralanmalardan kaynaklanan ayak şişmeleri de derhal tedavi edilmelidir. Bacakta şişlik sadece tek bacakta görülüyorsa ve şişen bacakta solgunluk, beyazlık, üşüme gibi belirtiler varsa tekrar acil servise başvurulması gerekir.

Kalp yetmezliği, varis ve DVT gibi nedenler kardiyoloji alanına girerken, hamilelikte bacak şişmesi doğum bölümü tarafından ele alınmaktadır. Böbrek hastalıkları nefroloji alanına girerken burkulma, kırık gibi durumlar ortopedi alanına girmektedir.

Bir kişinin hemen hastaneye kaldırılmasını gerektirmeyen hafif şişlikleri varsa, önce bir aile doktoruna görünmek faydalı olacaktır.

Bir cevap yazın