Kalp ritim bozukluğu (aritmi)

Genellikle ciddi sağlık sorunlarına yol açmayan aritmi yani kalp ritim bozukluğu, hemen her yaşta görülebilmektedir.

Düzensiz kalp ritmi olarak da bilinen aritmi, kalp atışlarının çok hızlı, çok yavaş veya düzensiz olması gibi sorunlara verilen genel isimdir.

Kalpteki elektriksel aktivite, kalp kasının dakikada 60-100 kez kasılmasına neden olur. Böylece kalp, oksijenden zengin saf kanı akciğerlerden vücuda pompalayarak yaşamsal aktivitelerin devamlılığını sağlar.

Kalbin ritmik atmasını sağlayan elektriksel uyarıların bozulması nedeniyle kalp olması gerekenden daha hızlı, daha yavaş veya düzensiz atabilir. Bu durum kardiyak aritmi olarak bilinir. Kalp ritmi bozuklukları çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Stres, sigara ve alkol kullanımı, diyabet ve hipertansiyon gibi birçok faktör kalp ritminin değişmesine neden olur.  Bu durumların tanımı “Aritmi nedir?” sorusuna cevap verir.

Genellikle ciddi sağlık sorunlarına yol açmayan aritmi hemen her yaşta görülebilmektedir. Aritmi yaşlılarda daha sık görülür, genel popülasyonda %2’lik bir insidans ve 80 yaş ve üzerindekilerde yaklaşık %10’luk bir insidans vardır.

Kalp kasının kasılması için vücutta doğal bir elektriksel aktivite meydana gelir. Kanın vücutta dolaşmasını sağlayan bu durum, kalp üzerinden belirli bir elektrik akımı yolu izlenerek sağlanır. Vücudun doğal pili olarak tanımlanabilecek sinüs düğümleri kalpte yer alır. Sinüs düğümünden gelen elektrik akımı kalbi takip eder ve belirli bir sırayla sinirleri uyarır. Böylece kalp atış hızı belirlenir. Kalp ritim bozukluklarında kalbin elektriksel ritminde bozukluk vardır.

Aritmilere kalp bloğu, yavaşlama veya farklı bir yol izleme gibi şeyler neden olabilir. Kalbin düzensiz, yavaş veya hızlı atmasına neden olan bir aritmi, bir kişinin çarpıntı hissetmesine neden olabilir. Bu dönemde göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ve terleme gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bazı aritmiler zararsız olsa da, aritmi zayıf, hasarlı veya anormal bir kalp yapısından kaynaklandığında kalp krizi ve felç gibi ciddi ve yaşamı tehdit eden sağlık sorunlarına yol açabilir. Aritmilerin nedeni araştırılmalı ve gerekirse tedavi edilmelidir.

Aritmi türleri

Aritmiler, aritminin yeri ve neden olduğu kalp hızına göre ayrı ayrı sınıflandırılır. Menşe bölgesine göre aritmi, ventriküler aritmi ve atriyal aritmi olmak üzere iki farklı kategoride incelenir. Ventriküler aritmiler, halk arasında ventriküller olarak bilinen ventriküllerde meydana gelirken, supraventriküler aritmiler, atriyum olarak bilinen kalbin ventriküllerinde meydana gelir. Kalp atış hızına göre taşikardi bradikardi gibi türlere ayrılır.

Aritmi türleri şu şekilde sıralanabilir:

Taşikardi

Taşikardi, normalde dakikada 60 ila 100 atış yapan ve istirahatte dakikada 100’den fazla atış yapan bir kalp olarak tanımlanır. Kalbin doğal yapısındaki sinüs düğümünün normalden daha fazla elektrik sinyali göndermesiyle ortaya çıkan bu durum, fiziksel aktivitelere bağlı olarak geliştiğinde sorun olarak görülmemektedir.

Patolojik taşikardi olarak da tanımlanan, kalbin kulakçıkları veya karıncık (ventrikül) kısımları normalden daha hızlı kasıldığında ortaya çıkan istirahat kalp atış hızının dakikada 100 atışın üzerine çıkması durumudur. Kalp kası (miyokard) olması gerekenden daha hızlı attığında, kalp kasının oksijen ihtiyacını artırır. Taşikardi uzun süre devam ederse kalp kası hücrelerinin kaybı meydana gelir. Bu kalp krizine yol açabilir. Çarpıntı, nefes darlığı ve baş dönmesi olarak kendini gösterir.

Bradikardi

Bir başka kalp ritmi bozukluğu olan bradikardi, kalbin dakikada 60 defadan daha az atması olarak tanımlanabilir. Sporcularda bu normal kabul edilir.

Egzersiz yapmayan bireylerde vücuda yeterince kan pompalanmamasına yol açar. Kalpteki sinüs düğümünün yeterli elektrik sinyali verememesi nedeniyle oluşan bu durum, bazı durumlarda elektrik akımının sinirlere yeterince ulaşamamasından da kaynaklanabilir.

Metabolik veya endokrin problemler de bradikardiye neden olabilir. Yorgunluk, halsizlik, konsantrasyon güçlüğü, kas spazmları, kabızlık, kilo artışı gibi kişinin yaşam kalitesini bozan semptomlara neden olan bradikardi, sinüs düğümü veya atriyoventriküler düğümden kaynaklanıyorsa mutlaka tedavi edilmelidir.

Supraventriküler taşikardi

Kalbin aşırı hızlı attığı supraventriküler taşikardide kalp tekrar kasılmadan kanla dolmaz. Vücutta kan akışının yavaşlamasına neden olan bu durumun 4 ana türü vardır:

Atriyal fibrilasyon: Atriyumdaki elektriksel aktivite nedeniyle kalbin normalden daha hızlı atması olarak tanımlanan atriyal fibrilasyon geçici olabilir veya tedavi edilmezse ataklarla kalıcı hale gelebilir. Bu durumda kalp yetmezliği, pıhtılaşma (tromboembolizm) ve felç gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Atriyal çarpıntı: Atriyal fibrilasyona benzer şekilde, bu tip taşikardide kalp daha ritmik olarak atar. Kalbin üst odacıklarında atış çok hızlı ama düzenlidir. Kalbin kulakçıklarındaki düzensiz elektrik akımlarından kaynaklanan bu rahatsızlık kendi kendine geçebilir veya bazı durumlarda tedavi gerektirebilir.

Wolff-Parkinson-White sendromu: Bu bozuklukta sinüs düğümlerinden gelen uyarılar kulakçıklardan geçmeden doğrudan karıncıklara iletilir. AV bağlantısı. Bazı kişilerde herhangi bir sorun yaratmayan bu rahatsızlık bazı kişilerde taşikardiye neden olur.

Çarpıntı, göğüs ağrısı, baygınlık, baş dönmesi, nefes darlığı, bayılma, terleme ve nadiren atriyal fibrilasyona bağlı kalp durması oluşur.

Paroksismal supraventriküler taşikardi (PSVT): PSVT, kalbe kasılmak üzere gönderilen elektriksel aktivite anormal bir yol izleyerek kalbin çok hızlı atmasına neden olduğunda oluşur. Birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilen OSVT varlığında kalp atış hızı dakikada 250 vuruşa kadar çıkabilir. Göğüs ağrısı, çarpıntı, anksiyete ve nefes darlığı gibi semptomlara neden olan bu durum, çoğu zaman kalp krizi ile karıştırılmaktadır.

Karıncıklardan kaynaklanan taşikardiler

Kalbin karıncıklarından kaynaklanan taşikardiler üç tipe ayrılır:

Ventriküler taşikardi: Anormal elektrik akımı nedeniyle hızlı ve düzensiz kalp atışı olarak tanımlanabilen ventriküler taşikardi varlığında, yüksek kalp hızı, kalbin ventriküllerinin yeterince dolmasına ve kalbin kasılmasına izin vermez. Sağlıklı kişilerde ciddi sorunlara yol açmayan bu durum, kalp hastalığı olan kişilerde acil tıbbi müdahale gerektirir.

Ventriküler fibrilasyon: Karmaşık elektriksel aktivitenin neden olduğu ventriküler fibrilasyon, vücuda kan pompalamak yerine kalbin ventriküllerinin titremesine neden olur. Kalp hastalığı veya ciddi travma sonucu gelişen bu tip taşikardi ölümcül olabilir. Bu nedenle acil müdahale gerekir.

Uzun QT sendromu (LQTS): Bu, yaşamı tehdit edebilen bir kalp rahatsızlığı türüdür. Kalbin hızlı ve düzensiz atmasına neden olan bu duruma genellikle genetik bir mutasyon neden olur. Ayrıca doğuştan (doğuştan) kalp kusurları gibi bazı hastalıklar da UQTS’ye neden olabilir.

Bir cevap yazın